18 Şubat 2027'den itibaren AB pazarına sunulan ya da hizmete alınan her hafif ulaşım aracı (LMT) bataryası, 2 kWh üzeri her endüstriyel batarya ve her elektrikli araç bataryası elektronik bir batarya pasaportuna sahip olmak zorunda. Aynı tarihte pasaport kapsamı dışındakiler dahil bütün bataryalarda QR kod aranmaya başlıyor. Türk üreticinin önündeki iş; birim başına benzersiz tanımlayıcı, QR kod ve pasaporta girecek model ve birim verisini ithalatçısıyla birlikte hazır hâle getirmektir.
Hangi bataryalar kapsamda?
(AB) 2023/1542 sayılı Batarya Tüzüğü'nün 77. maddesi kapsamı belirler. 2 kWh eşiği yalnızca endüstriyel bataryalar için geçerlidir; LMT ve elektrikli araç bataryalarında kapasite eşiği yoktur.
| Batarya | 18 Şubat 2027'den itibaren pasaport | QR kod neye götürür? |
|---|---|---|
| LMT | Zorunlu | Batarya pasaportuna |
| Endüstriyel, 2 kWh üzeri | Zorunlu | Batarya pasaportuna |
| Elektrikli araç | Zorunlu | Batarya pasaportuna |
| Diğerleri | Zorunlu değil | Etiket bilgisi, uygunluk beyanı, durum tespiti raporu ve atık bilgisine |
Avrupa Komisyonu'nun Eylül 2026 tarihli sıkça sorulan sorular belgesine göre yükümlülük bitmiş bataryaya bağlanır. Ortak batarya yönetim sistemini (BMS) paylaşan paketler tek batarya sayılır ve tek pasaport taşır; bağımsız çalışan paketler ayrı bataryadır. 2 kWh eşiği de aynı mantıkla değerlendirilir.
Sorumluluk Türk üreticide mi, ithalatçıda mı?
Pasaporttaki bilginin doğru, eksiksiz ve güncel olmasından bataryayı piyasaya sunan iktisadi işletmeci sorumludur (madde 77/4). Tüzük ithalatçıyı, üçüncü ülkeden gelen bataryayı AB pazarına sunan ve Birlik'te yerleşik kişi olarak tanımlar. Türkiye'den ihraç edilen bataryada hukuki sorumluluk bu yüzden çoğu zaman AB'deki ithalatçıya düşer.
Bu, Türk üreticiyi işin dışında bırakmaz. Sık karşılaşılacak üç durum şöyle:
- Bitmiş batarya ihracatı: İthalatçı, üreticiye pasaportu oluşturma ve güncelleme yetkisini yazılı olarak verebilir. Komisyon'a göre bu yetki AB dışındaki firmayı AB üreticisi ya da ithalatçısı yapmaz; nihai sorumluluk ithalatçıda kalır. Bataryanın DPP Kayıt Sistemi'ne tescili de piyasaya sunan işletmecinin görevidir.
- Makine ya da araca takılmış batarya: Yükümlülük kural olarak bitmiş bataryaya bağlıdır ve ithal edilen üründe genellikle ithalatçının üzerindedir.
- Hücre, modül veya bileşen tedariki: Yalnızca bileşen niteliğindeki parça için pasaport gerekmez. Bataryayı AB'de tamamlayan firma üretici olur. Ancak tamamlayan firma, bileşim ve kritik hammadde bilgisini tedarikçisinden isteyeceği için bu veriyi şimdiden derlemek gerekir.
Takvimde hangi tarihler var?
- 20 Temmuz 2026: DPP Kayıt Sistemi devreye girdi.
- 18 Ağustos 2026: Yasal menfaat sahiplerinin erişimini düzenleyecek uygulama işlemi için tüzükteki tarihti. Komisyon'un SSS belgesi taslağın Ekim veya Kasım 2026'da görüşe açılmasını bekliyor; pasaport sayfası işlemi 2026'nın son çeyreği takvimine yazıyor.
- 18 Şubat 2027: Pasaport ve QR kod zorunluluğu.
- 18 Ağustos 2027: Durum tespiti (due diligence) yükümlülüğü. (AB) 2025/1561 sayılı Tüzük bu tarihi iki yıl erteledi. Madde 47'ye göre net cirosu 40 milyon avronun altında olan ve bu sınırı aşan bir gruba dahil olmayan işletmeciler bu bölümün dışındadır.
- 18 Ağustos 2028 veya ilgili Komisyon işleminin yürürlüğünden 24 ay sonrası: Geri dönüştürülmüş içerik belgesi, ikisinden geç olanına göre başlar. LMT bataryalarında tarih 18 Ağustos 2033'tür.
Karbon ayak izi bilgisi de kendi takvimine bağlıdır. Komisyon, karbon ayak izi, geri dönüştürülmüş içerik ve durum tespiti bilgisinin Şubat 2027'den itibaren aranmayacağını, her birinin kendi uygulama tarihiyle geleceğini belirtiyor.
Pasaportta hangi veri bulunacak?
Tüzüğün XIII. eki bilgiyi erişim hakkına göre dörde ayırır:
| Erişim | İçerik |
|---|---|
| Herkes | Genel etiket bilgisi, kimyasal yapı, tehlikeli maddeler, kritik hammaddeler, kapasite, voltaj, güç, beklenen ömür, garanti süresi, uygunluk beyanı, atık bilgisi |
| Yasal menfaat sahipleri ve Komisyon | Ayrıntılı bileşim, parça numaraları, yedek parça kaynakları, söküm bilgisi, güvenlik önlemleri |
| Onaylanmış kuruluşlar, piyasa gözetimi otoriteleri ve Komisyon | Uygunluğu gösteren test raporları |
| Yasal menfaat sahipleri (tek tek batarya) | Performans değerleri, sağlık durumu, statü, şarj çevrimleri, kaza gibi olaylar |
Komisyon'un 19 Ekim 2026 tarihli 3.2 sürümlü rehberi 71 veri noktasını üç batarya kategorisi için zorunlu, isteğe bağlı, koşullu ya da Şubat 2027 itibarıyla doldurulması gerekmeyen olarak sınıflandırıyor. Rehber resmî görüş değildir ve yeni yükümlülük getirmez, yine de veri hazırlığı için en pratik başlangıç noktasıdır. Yeni ve kullanılmamış ithal bataryada kullanım verisi alanları tescil sırasında boş olabilir.
Tanımlayıcı ve QR kodda hangi kararlar verilmeli?
QR kod, bataryayı piyasaya sunan işletmecinin verdiği benzersiz tanımlayıcıya bağlanır. Hem kod hem tanımlayıcı ISO/IEC 15459 serisine veya eşdeğerine uygun olmalıdır (madde 77/3). Tüzük GS1'i ayrıca anmaz. Komisyon tanımlayıcının standartlardaki seçeneklerle firma içinde ya da ticari bir hizmetle üretilebileceğini söylüyor. Tanımlayıcı DPP Kayıt Sistemi'ne de yüklenir (madde 77/10).
Hat ve etiket tarafında şu kararlar verilmelidir:
- Numarayı kim üretecek: İthalatçı mı, üretici mi? Çift numara riskini önlemek için kural sözleşmeye yazılmalıdır.
- Kod nereye konacak: Etiket ve QR kod bataryaya görünür, okunaklı ve silinmez biçimde basılır ya da kazınır. Bu mümkün değilse ambalaja ve eşlik eden belgelere konur. Kod yüksek kontrastlı ve telefonla okunabilir boyutta olmalıdır.
- Batarya kaydı nasıl bağlanacak: Birim tanımlayıcısı parti, tesis ve üretim tarihiyle aynı kayıtta tutulmalıdır.
- Veri nerede duracak: Veriyi sorumlu işletmeci ya da yetkilendirdiği işletmeci saklar. Pasaport, sorumlu işletmeci faaliyetini bıraksa bile erişilebilir kalmalıdır (madde 78).
- İkinci hayat nasıl işleyecek: Yeniden üretilen ya da amaç değiştiren bataryaya, öncekine bağlı yeni bir pasaport açılır.
Pasaport bataryanın gerçek olduğunu kanıtlar mı?
Madde 78 veri bütünlüğünü ve sahteciliğin önlenmesini şart koşar. Bu şart kaydı korur. Kayda götüren QR kod ise fiziksel olarak başka bir bataryaya da basılabilir. Pasaport bu yüzden izlenebilirlik kaydıdır; elinizdeki bataryanın kayıttaki batarya olduğunu tek başına göstermez. Bu ayrımı takip ve doğrulama yazısında ayrıntılı anlattık.
Şubat 2027'ye kadar kontrol listesi
- Ürünlerinizi LMT, 2 kWh üzeri endüstriyel, elektrikli araç ve diğer olarak sınıflandırın.
- Her pazar için bataryayı piyasaya kimin sunduğunu ve kimin yazılı yetki alacağını netleştirin.
- Komisyon rehberindeki 71 veri noktasını sahipleriyle eşleştirin.
- Tanımlayıcı yapısını ve QR kodun yerini ürün grubu bazında seçin.
- Hücre ve bileşen tedarikçilerinden istenecek veriyi sözleşmeye yazın.
- Pilot bir partide kodun okunabilirliğini ve kaydın eksiksizliğini sınayın.
Genel pasaport takvimini dijital ürün pasaportu yazımızda bulabilirsiniz.
Spectrace bu hazırlığın neresinde durur?
Tagvex ürünleri parti ya da birim düzeyinde numaralandırır, kodu mevcut etiket düzenine yerleştirir ve her el değişimini kaydeder; kayıtlar API ile ERP ve depo sistemlerine aktarılabilir. Bu, tanımlayıcı ve veri hazırlığı katmanıdır. Batarya pasaportunun kendisinin ya da DPP Kayıt Sistemi tescilinin yerini tutmaz.
Kaynaklar
- EUR-Lex, Regulation (EU) 2023/1542, consolidated text of 13.08.2026
- Avrupa Komisyonu, EU Digital Product Passport FAQ for Batteries, 2026
- Avrupa Komisyonu, Guidance Document: Digital Batteries Passport, data points by category, sürüm 3.2, 2026
- Avrupa Komisyonu, Digital Product Passport, 2026
- T.C. Ticaret Bakanlığı, Dijital Batarya Pasaportu, 2026
