Alkollü içeceklerde şişeden kadehe güvence.

Sahte dolum ve kayıt dışı ürün, hem marka itibarı hem tüketici sağlığı için risk taşır.

Sektöre bakış

Alkollü içecekler sektöründe güvenin önemi.

Alkollü içkiler yüksek vergi yükü taşıyan, bu nedenle taklit ve kaçak üretim için güçlü bir ekonomik teşvik barındıran ürünlerdir. Türkiye'de yurt içinde üretilen ve ithal edilen alkollü içkiler, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın düzenlediği ürün izleme sistemi kapsamında bandrol ya da kodla işaretlenir. Bu sistem vergi güvenliğini amaçlar; marka sahibinin kendi ambalajının özgünlüğünü, distribütör ve bayi ağını, ihracat pazarlarındaki ürünlerini koruma ihtiyacı ise bunun ötesine geçer.

Taklit içkinin riski yalnızca ekonomik değildir. Dünya Sağlık Örgütü, metanol zehirlenmesi salgınlarının çoğunlukla yasa dışı üretilen içkilerin metanolle tağşiş edilmesiyle ortaya çıktığını belirtir. Orijinal şişelerin toplanıp yeniden doldurulması, etiketlerin kopyalanması ve belirli pazarlara ayrılan ürünlerin başka kanallara kaydırılması da sektörün başlıca sorunları arasındadır. Şişenin hangi hattan çıktığını ve hangi distribütör ile satış noktası üzerinden tüketiciye ulaştığını gösterebilmek, hem marka itibarını hem de tüketici sağlığını korur.

Veriler

Sahte ürün riskinin boyutu.

%4,4

Taklit ürünler nedeniyle AB'de distile alkollü içki sektörünün kaybettiği satış payı

Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 2016

%2,3

Aynı çalışmaya göre AB'de şarap sektöründe taklit kaynaklı satış kaybı payı

Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 2016

1,2 milyar €

Taklit içki kaynaklı yıllık kamu gelir kaybı; 739 milyon €'su tüketim vergisi (AB)

Kaynak: EUIPO, The economic cost of IPR infringement in spirits and wine, 2016

Riskler

Alkollü içecekler sektöründe karşılaşılan riskler.

Her sektörün kendine özgü riski vardır; çözümler bu risklere göre yapılandırılır.

Metanolle tağşiş

Yasa dışı üretilen içkilerde metanol kullanılması ağır zehirlenmelere ve ölümlere yol açabilir. Tağşiş edilmiş ürün tanınmış bir markanın şişesi ve etiketiyle satıldığında, olayın ilk yansıması o markanın itibarı üzerinde olur.

Yeniden doldurulan şişeler

Tüketimden sonra toplanan orijinal şişeler sahte içerikle doldurulup yeniden piyasaya sürülebilir. Şişe, etiket ve kapak orijinal olduğu için ürün gözle ayırt edilemeyebilir.

Etiket ve kutu kopyalama

Tanınmış markaların etiketleri, kutuları ve hediye ambalajları yüksek kalitede kopyalanabilir. Yasal bandrol vergi güvenliğine yöneliktir; markanın kendi ambalajının özgünlüğünü ayrıca kanıtlayabilmesi gerekir.

Kanal sapması

Belirli bir ülke, bölge ya da gümrüksüz satış kanalına ayrılan ürünler başka pazarlarda satışa çıkabilir. Bu durum fiyat yapısını ve distribütör anlaşmalarını bozar.

Çözüm yaklaşımı

Her katmanda marka koruması.

Grafex, Tagvex ve Authex tüm sektörlerde birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir.

Karton ambalajın yüzeyinden geçen ışık bandı, baskı alanındaki görünmez ince deseni ortaya çıkarıyor

Akıllı ambalaj Ambalaja görünmez bir imza işlenir; kopyası doğrulamayı geçemez. Grafex sitesi

Görünmez imza şişe etiketinin, kutunun ya da hediye ambalajının mevcut tasarımına işlenir ve mevcut hatta basılır; etiket ve bandrol düzeni değişmez. Bayi, restoran ya da market çalışanı ve tüketici ürünü mobil uygulamayla okutarak etiketin markanın kendi baskısı olduğunu doğrular.

Arka arkaya duran üç özdeş kutu; her birinin etiketinde farklı bir veri matrisi kodu var

Güvenli etiket Her ürüne benzersiz bir numara; üretimden müşteriye her adım kayıt altında. Tagvex sitesi

Her şişe ya da koli benzersiz bir numarayla hattan çıkar; depo, distribütör, bayi ve satış noktası teslimleri kayda geçer. Belirli bir pazara ayrılan ürünün başka bir kanalda okutulması kanal sapmasını görünür kılar. Yeniden doldurulan şişelerde kodun tekrar tekrar ya da beklenmeyen yerlerde okutulması dikkat çeker.

İzlenen ilan ızgarasında işaretlenmiş riskli kayıtlar

Dijital izleme Dijital kanallardaki marka riskleri tespit edilir, önceliklendirilir ve kanıtıyla aksiyona dönüştürülür. Authex sitesi

Markanın adını, logosunu ya da şişe görsellerini kullanan sosyal medya hesapları, pazar yeri ilanları, dijital reklamlar, alan adları ve uygulama mağazası kayıtları izlenir. Tespitler tarih ve içerikle belgelenir. Kaldırma talepleri iletilir ve sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir.

Örnek senaryo

Üretimden doğrulamaya bir ürünün yolculuğu.

Dolum hattında işaretleme
Şişe, görünmez imzalı etiketle mevcut hatta etiketlenir; yasal bandrolün yanında her şişeye Tagvex numarası tanımlanır ve hattan çıkış kaydedilir.
Distribütör ve bayi teslimi
Koliler depo çıkışında ve bölge distribütörüne teslimde okutulur; ürünün hangi pazara ve bayiye ayrıldığı kayda geçer.
Restoran ve markette kabul
Restoran ya da market sorumlusu teslim aldığı şişeleri mobil uygulamayla okutarak orijinalliği ve kanal bilgisini doğrular.
Tüketicinin doğrulaması
Tüketici satın aldığı şişeyi telefonuyla okutur. Aynı kodun daha önce başka bir yerde okutulmuş olması kopya ya da yeniden dolum şüphesi olarak işaretlenir.

Mevzuat

İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.

Sektörünüzde geçerli ya da yakında yürürlüğe girecek başlıca düzenlemeler.

Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı ve Alkollü İçkilerde Ürün İzleme Sistemi Uygulama Genel Tebliği

11 Eylül 2020 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ, alkollü içkilere taklit edilemez nitelikte bandrol, bira ürünlerine ise bandrol hükmünde kod ya da kodlanmış etiket uygulanmasını ve bu bilgilerin veri merkezine aktarılarak etkinleştirilmesini düzenler. Sistem vergi güvenliğini amaçlar ve üretim ile ithalat kayıtlarının düzenli tutulmasını gerektirir.

Resmî kaynak

Özel Tüketim Vergisi (III) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği

Alkollü içki üreticilerinin her beyan döneminde bandrol bilgilerini ve bandrollü ya da kodlu ürünlere ilişkin stok bilgilerini ÖTV beyannamesinin eklerinde bildirmesini öngörür. Bu bildirimler üretim ve stok hareketlerinin kayıt altında tutulmasını zorunlu kılar.

Resmî kaynak

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynakları esas alın.

SSS

Alkollü içecekler hakkında sorular

Spectrace yasal bandrolün yerine geçer mi?

Hayır. Bandrol ve kod uygulaması yasal bir yükümlülüktür ve aynen sürer. Spectrace, markanın kendi ambalajının özgünlüğünü ve dağıtım kayıtlarını bu sistemin yanında ayrıca kanıtlamasına yardımcı olur.

Etiket tasarımımız ya da dolum hattımız değişir mi?

Hayır. Görünmez imza mevcut etiket ve kutu tasarımına işlenir ve mevcut baskı hattında basılır. Şişenin görünümü ve bandrolün yeri değişmez.

Yeniden doldurulmuş şişeler nasıl fark edilir?

Birim düzeyinde numaralandırılan her şişenin okutma geçmişi kayıtlarda tutulur. Satıştan sonra aynı kodun tekrar ya da farklı bir şehirde okutulması, şişenin yeniden kullanılmış olabileceğine işaret eder.

Belirli bir ülkeye ayrılan ürünlerin başka pazarda satıldığını nasıl anlarız?

Tagvex kayıtları her şişenin ya da kolinin hangi distribütöre ve pazara teslim edildiğini gösterir. Ürün başka bir bölgede okutulduğunda bu durum kayıtlarda görünür ve ilgili teslim noktasına kadar geri izlenebilir.

Doğrulamayı restoranlar ve tüketiciler de yapabilir mi?

Evet. Restoran ve market çalışanları, bayiler, tüketiciler ve denetçiler akıllı telefona yüklenen mobil uygulamayla doğrulama yapabilir. Özel bir okuyucu cihaz gerekmez.

Blog