Onaysız ya da taklit ürünler
Onaylı bir ürünün adı ve ambalajı kopyalanarak onay almamış ya da farklı içerikli ürünler satılabilir. Tüketici ambalaja bakarak elindeki kutunun gerçekten markanın onaylı ürünü olup olmadığını anlayamaz.

Online kanallarda yoğunlaşan taklit ürünler, takviye edici gıda markalarının en büyük riskidir.
Sektöre bakış
Takviye edici gıdalar ilaç olmadıkları hâlde sağlıkla ilişkilendirilen ve büyük ölçüde çevrim içi kanallarda satılan ürünlerdir. Türkiye'de bu ürünler Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla piyasaya arz edilir ve onaylı ürünlerin listesi Bakanlığın sistemi üzerinden sorgulanabilir. Mevzuat, ürünün üreticinin ya da ithalatçının kendi satış yerinde, ürünü piyasaya arz ettiği gıda işletmelerinde, beyan edilen internet adreslerinde ya da sözleşmeli doğrudan satıcılarca satışa sunulmasını öngörür. Buna karşın onaylı bir ürünün adı ve ambalajıyla farklı içerikli ürünlerin satışa çıkması, tüketicinin ayırt etmekte en çok zorlandığı risklerdendir.
Avrupa Birliği verileri de benzer bir tablo ortaya koyar. 2025'te AB Uyarı ve İşbirliği Ağı'nda en çok dolandırıcılık şüphesiyle işaretlenen ürün grubu diyet gıdalar, takviye edici gıdalar ve zenginleştirilmiş gıdalar olmuştur; bu gruptaki vakaların yarısı çevrim içi satışla bağlantılıdır. Bu nedenle markanın hem ambalajın özgünlüğünü kanıtlayabilmesi hem de ürünün hangi yetkili satıcı ve internet adresi üzerinden satıldığını gösterebilmesi önem taşır.

Veriler
2025'te AB ACN'de dolandırıcılık şüphesiyle işaretlenen diyet ve takviye gıda vakası
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual ReportBu gruptaki ACN vakalarından olası dolandırıcılık olarak işaretlenenlerin yaklaşık payı
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual ReportAynı gruptaki vakalardan çevrim içi satışla bağlantılı olanların oranı
Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual ReportRiskler
Her sektörün kendine özgü riski vardır; çözümler bu risklere göre yapılandırılır.
Onaylı bir ürünün adı ve ambalajı kopyalanarak onay almamış ya da farklı içerikli ürünler satılabilir. Tüketici ambalaja bakarak elindeki kutunun gerçekten markanın onaylı ürünü olup olmadığını anlayamaz.
AB bildirimlerinde takviye ürünlerinde sildenafil, tadalafil, sibutramin ve yohimbin gibi maddeler öne çıkan sorunlar arasındadır. Bu tür ürünler bir markanın adıyla satıldığında sağlık riski ve itibar kaybı birlikte ortaya çıkar.
Ürünler, markanın beyan etmediği internet adreslerinde, pazar yerlerinde ve sosyal medya hesaplarında indirimli olarak satılabilir. AB'nin 2025'te çevrim içi satılan takviyelere yönelik ortak gümrük denetiminde, uygunsuz ürünlere en sık yer verdiği bildirilen platformlar büyük e-ticaret pazar yerleriydi.
Doğrudan satıcılar ve bayiler üzerinden yürüyen satışlarda ürünün hangi satıcıya teslim edildiği bilinmezse yetkisiz satışlar izlenemez. Mevzuat, doğrudan satıcının ürünü tüketicinin evinde, işyerinde ya da satıcıya ait olmayan başka bir yerde satması hâlinde doğacak sorumluluktan satıcıyı ve sözleşme yapan işletmeyi ortak sorumlu tutar.
Çözüm yaklaşımı
Grafex, Tagvex ve Authex tüm sektörlerde birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir.
Görünmez imza kutunun, şişenin ya da kavanoz etiketinin mevcut tasarımına işlenir ve mevcut hatta basılır; ambalajın görünümü değişmez. Eczane ya da mağaza çalışanı, bayi ve tüketici ambalajı mobil uygulamayla okutarak ürünün markanın kendi üretiminden geldiğini doğrular. İmzayı taşımayan bir ambalaj doğrulamada ayrışır.
Görüşme talep edin
Her ürüne ya da partiye verilen numara hattan çıkış, depo, bayi, doğrudan satıcı ve e-ticaret deposu teslimlerini kayda geçirir. Böylece ürünün hangi yetkili satıcıya verildiği ve hangi kanaldan tüketiciye ulaştığı gösterilebilir. Kopyalanan kodlar beklenmeyen ya da tekrarlanan okutmalarla ortaya çıkar.
Görüşme talep edin
Pazar yerleri, sosyal medya satış hesapları, dijital reklamlar, alan adları ve uygulama mağazaları izlenir; markanın beyan etmediği adreslerdeki satışlar ve taklit ilanlar tarih ve içerikle belgelenir. Authex her ihlal için kanıt dosyasını ve platform şikâyeti için bir taslağı hazırlar; şikâyeti iletme kararını ve gönderimi markanın ekibi ya da avukatı yapar. Ardından ilanın durumu ve içeriğin yeniden yayına girip girmediği Authex'te izlenmeye devam eder.
Görüşme talep edinÖrnek senaryo
Kutu görünmez imzayla mevcut hatta basılır; her kutuya Tagvex numarası tanımlanır ve parti hattan çıkışta kayda girer.
Koliler depodan çıkışta ve eczane, bayi ya da doğrudan satıcıya teslimde okutulur; ürünün hangi satıcıya verildiği kaydedilir.
Authex ürünün beyan edilmeyen internet adreslerinde ve pazar yerlerindeki satışlarını izler; tespitleri kanıtıyla belgeler ve raporlar; şikâyeti markanın ekibi ya da avukatı iletir.
Tüketici eline ulaşan kutuyu telefonuyla okutarak ürünün orijinal olduğunu ve yetkili bir kanaldan geldiğini görür.
Mevzuat
Sektörünüzde geçerli ya da yakında yürürlüğe girecek başlıca düzenlemeler.
2 Mayıs 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ürün onayını, satışın işletmenin kendi satış yerleri, ürünü piyasaya arz ettiği gıda işletmeleri, beyan edilen alan adı ve URL adresleri ile sözleşmeli doğrudan satıcılarla sınırlanmasını ve hammadde temininden piyasaya arza kadar tüm aşamalarda izlenebilirlik kurulmasını düzenler. İşletmenin ürünün temin edildiği kaynağı ve satıldığı yerleri belirleyebilmesi gerekir.
Bakanlıkça onaylanan takviye edici gıdalar ile bunları üreten, işleyen ve ithal eden işletmeler Bakanlık tarafından yayımlanır; liste firma adı, onay numarası ya da ürün adıyla sorgulanabilir. Onay numarasının ürünle eşleştirilebilmesi, ürünün yasal durumunun kontrolünde ilk adımdır.
Takviye edici gıdaları besin öğelerinin ya da beslenme veya fizyolojik etkisi olan diğer maddelerin yoğunlaştırılmış kaynakları olarak tanımlar ve tüketiciyi sağlık risklerine ve yanıltıcı bilgiye karşı korumayı amaçlar. Üye devletler izleme amacıyla ürünün piyasaya arzının yetkili makama bildirilmesini isteyebilir.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynakları esas alın.
SSS
Onay numarası ürünün Bakanlıkça onaylandığını gösterir ve onaylı liste üzerinden sorgulanabilir. Ancak numara ambalaja basılı bir bilgi olduğu için kopyalanabilir; piyasadaki kutunun gerçekten markanın kendi üretimi olduğunu göstermek için ambalajın kendisinin doğrulanması gerekir.
Tagvex kayıtları her ürünün ya da partinin hangi satıcıya teslim edildiğini gösterir. Test amaçlı satın alınan bir ürün okutulduğunda, ürünün hangi satıcı üzerinden piyasaya çıktığı kayıtlardan izlenebilir.
Ürünler doğrudan satıcılara teslim edilirken okutulur ve her satıcıya giden miktar kayda geçer. Bir ürün sözleşme dışı bir kanalda bulunduğunda, hangi satıcıya teslim edildiği kayıtlardan belirlenebilir.
Hayır. Görünmez imza mevcut ambalaj tasarımına işlenir ve ambalaj mevcut baskı hattında basılır. Ürünün görünümü değişmez.
Hayır, yasal yükümlülükler işletmenin sorumluluğundadır. Ürünün kaynağını ve satıldığı yerleri gösteren düzenli kayıtlar ise yönetmelikte öngörülen izlenebilirlik yükümlülüklerine hazırlığı destekleyebilir.
Blog

İlaç Takip Sistemi ve AB Sahte İlaç Direktifi serileştirmeyi nasıl işletiyor, takviye edici gıda ve kozmetik markaları bundan ne öğrenebilir?
8 dk okuma
Marka koruma, TÜRKPATENT tescilinden doğan hakkı sahada ve internette uygulatabilmektir. Tescil, izleme, ürün doğrulama, izlenebilirlik ve yaptırım katmanlarını anlatıyoruz.
11 dk okuma
AB sınırında 2025'te alıkonan taklit ürünlerin yüzde 18,63'ü Türkiye'den geldi. EUIPO ve Avrupa Komisyonu verisi, AB gümrüğüne müdahale talebi ve ihracatçı için kontrol listesi.
14 dk okumaDiğer sektörler
Görüşme talebi
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun doğrulama yöntemi önerilir.
Görüşme talep edin