Takviye edici gıdalarda güvenilir ürün.

Online kanallarda yoğunlaşan taklit ürünler, takviye edici gıda markalarının en büyük riskidir.

Sektöre bakış

Takviye edici gıdalar sektöründe güvenin önemi.

Takviye edici gıdalar ilaç olmadıkları hâlde sağlıkla ilişkilendirilen ve büyük ölçüde çevrim içi kanallarda satılan ürünlerdir. Türkiye'de bu ürünler Tarım ve Orman Bakanlığı onayıyla piyasaya arz edilir ve onaylı ürünlerin listesi Bakanlığın sistemi üzerinden sorgulanabilir. Mevzuat, satışın işletmenin satış yerleri, beyan edilen internet adresleri ve sözleşmeli doğrudan satıcılarla sınırlı olmasını öngörür. Buna karşın onaylı bir ürünün adı ve ambalajıyla farklı içerikli ürünlerin satışa çıkması, tüketicinin ayırt etmekte en çok zorlandığı risklerdendir.

Avrupa Birliği verileri de benzer bir tablo ortaya koyar. 2025'te AB Uyarı ve İşbirliği Ağı'nda en çok dolandırıcılık şüphesiyle işaretlenen ürün grubu diyet gıdalar, takviye edici gıdalar ve zenginleştirilmiş gıdalar olmuştur; bu gruptaki vakaların yarısı çevrim içi satışla bağlantılıdır. Bu nedenle markanın hem ambalajın özgünlüğünü kanıtlayabilmesi hem de ürünün hangi yetkili satıcı ve internet adresi üzerinden satıldığını gösterebilmesi önem taşır.

Veriler

Sahte ürün riskinin boyutu.

499

2025'te AB ACN'de dolandırıcılık şüphesiyle işaretlenen diyet ve takviye gıda vakası

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual Report

%71

Bu gruptaki ACN vakalarından olası dolandırıcılık olarak işaretlenenlerin yaklaşık payı

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual Report

2'de 1

Aynı gruptaki vakalardan çevrim içi satışla bağlantılı olanların oranı

Kaynak: Avrupa Komisyonu, Alert and Cooperation Network 2025 Annual Report

Riskler

Takviye edici gıdalar sektöründe karşılaşılan riskler.

Her sektörün kendine özgü riski vardır; çözümler bu risklere göre yapılandırılır.

Onaysız ya da taklit ürünler

Onaylı bir ürünün adı ve ambalajı kopyalanarak onay almamış ya da farklı içerikli ürünler satılabilir. Tüketici ambalaja bakarak elindeki kutunun gerçekten markanın onaylı ürünü olup olmadığını anlayamaz.

İzin verilmeyen maddeler

AB bildirimlerinde takviye ürünlerinde sildenafil, tadalafil, sibutramin ve yohimbin gibi maddeler öne çıkan sorunlar arasındadır. Bu tür ürünler bir markanın adıyla satıldığında sağlık riski ve itibar kaybı birlikte ortaya çıkar.

Beyan dışı internet satışları

Ürünler, markanın beyan etmediği internet adreslerinde, pazar yerlerinde ve sosyal medya hesaplarında indirimli olarak satılabilir. AB'nin 2025'teki gümrük denetiminde uygunsuz ürünlerin en sık bildirildiği yerler büyük e-ticaret pazar yerleriydi.

Doğrudan satış ağında denetim

Doğrudan satıcılar ve bayiler üzerinden yürüyen satışlarda ürünün hangi satıcıya teslim edildiği bilinmezse yetkisiz satışlar izlenemez. Mevzuat, sözleşmeli doğrudan satıcının başka bir yerde satış yapması durumunda işletmeyi de ortak sorumlu tutar.

Çözüm yaklaşımı

Her katmanda marka koruması.

Grafex, Tagvex ve Authex tüm sektörlerde birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir.

Karton ambalajın yüzeyinden geçen ışık bandı, baskı alanındaki görünmez ince deseni ortaya çıkarıyor

Akıllı ambalaj Ambalaja görünmez bir imza işlenir; kopyası doğrulamayı geçemez. Grafex sitesi

Görünmez imza kutunun, şişenin ya da kavanoz etiketinin mevcut tasarımına işlenir ve mevcut hatta basılır; ambalajın görünümü değişmez. Eczane ya da mağaza çalışanı, bayi ve tüketici ambalajı mobil uygulamayla okutarak ürünün markanın kendi üretiminden geldiğini doğrular. Kopya ambalajlar bu imzayı taşımadığı için ayrışır.

Arka arkaya duran üç özdeş kutu; her birinin etiketinde farklı bir veri matrisi kodu var

Güvenli etiket Her ürüne benzersiz bir numara; üretimden müşteriye her adım kayıt altında. Tagvex sitesi

Parti ya da birim numarası hattan çıkış, depo, bayi, doğrudan satıcı ve e-ticaret deposu teslimlerini kayda geçirir. Böylece ürünün hangi yetkili satıcıya verildiği ve hangi kanaldan tüketiciye ulaştığı gösterilebilir. Kopyalanan kodlar beklenmeyen ya da tekrarlanan okutmalarla ortaya çıkar.

İzlenen ilan ızgarasında işaretlenmiş riskli kayıtlar

Dijital izleme Dijital kanallardaki marka riskleri tespit edilir, önceliklendirilir ve kanıtıyla aksiyona dönüştürülür. Authex sitesi

Pazar yerleri, sosyal medya satış hesapları, dijital reklamlar, alan adları ve uygulama mağazaları izlenir; markanın beyan etmediği adreslerdeki satışlar ve taklit ilanlar tarih ve içerikle belgelenir. Kaldırma talepleri iletilir ve sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir.

Örnek senaryo

Üretimden doğrulamaya bir ürünün yolculuğu.

Üretim ve paketleme
Kutu görünmez imzayla mevcut hatta basılır; her kutuya Tagvex numarası tanımlanır ve parti hattan çıkışta kayda girer.
Yetkili satıcıya teslim
Koliler depodan çıkışta ve eczane, bayi ya da doğrudan satıcıya teslimde okutulur; ürünün hangi satıcıya verildiği kaydedilir.
Çevrim içi kanal izleme
Authex ürünün beyan edilmeyen internet adreslerinde ve pazar yerlerindeki satışlarını izler; tespitler belgelenir ve kaldırma süreci başlatılır.
Tüketicinin doğrulaması
Tüketici eline ulaşan kutuyu telefonuyla okutarak ürünün orijinal olduğunu ve yetkili bir kanaldan geldiğini görür.

Mevzuat

İzlenebilirliği ilgilendiren düzenlemeler.

Sektörünüzde geçerli ya da yakında yürürlüğe girecek başlıca düzenlemeler.

Takviye Edici Gıdaların İthalatı, Üretimi, İşlenmesi ve Piyasaya Arzına İlişkin Yönetmelik

2 Mayıs 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ürün onayını, satışın işletmenin satış yerleri, beyan edilen alan adı ve URL adresleri ile sözleşmeli doğrudan satıcılarla sınırlanmasını ve hammadde temininden piyasaya arza kadar tüm aşamalarda izlenebilirlik kurulmasını düzenler. İşletmenin ürünün temin edildiği kaynağı ve satıldığı yerleri belirleyebilmesi gerekir.

Resmî kaynak

Onaylı takviye edici gıdalar listesi

Bakanlıkça onaylanan takviye edici gıdalar ile bunları üreten, işleyen ve ithal eden işletmeler Bakanlık tarafından yayımlanır; liste firma adı, onay numarası ya da ürün adıyla sorgulanabilir. Onay numarasının ürünle eşleştirilebilmesi, ürünün yasal durumunun kontrolünde ilk adımdır.

Resmî kaynak

Takviye Edici Gıdalar Direktifi 2002/46/AT

Takviye edici gıdaları besin öğelerinin ya da beslenme veya fizyolojik etkisi olan diğer maddelerin yoğunlaştırılmış kaynakları olarak tanımlar ve tüketiciyi sağlık risklerine ve yanıltıcı bilgiye karşı korumayı amaçlar. Üye devletler izleme amacıyla ürünün piyasaya arzının yetkili makama bildirilmesini isteyebilir.

Resmî kaynak

Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynakları esas alın.

SSS

Takviye edici gıdalar hakkında sorular

Bakanlık onay numarası orijinalliği kanıtlamak için yeterli midir?

Onay numarası ürünün Bakanlıkça onaylandığını gösterir ve onaylı liste üzerinden sorgulanabilir. Ancak numara ambalaja basılı bir bilgi olduğu için kopyalanabilir; piyasadaki kutunun gerçekten markanın kendi üretimi olduğunu göstermek için ambalajın kendisinin doğrulanması gerekir.

Pazar yerinde satılan ürünlerimizin yetkili satıcıdan gelip gelmediğini nasıl anlarız?

Tagvex kayıtları her partinin ya da birimin hangi satıcıya teslim edildiğini gösterir. Test amaçlı satın alınan bir ürün okutulduğunda, ürünün hangi satıcı üzerinden piyasaya çıktığı kayıtlardan izlenebilir.

Doğrudan satış ağımızda nasıl kullanılır?

Ürünler doğrudan satıcılara teslim edilirken okutulur ve her satıcıya giden miktar kayda geçer. Bir ürün sözleşme dışı bir kanalda bulunduğunda, hangi satıcıya teslim edildiği kayıtlardan belirlenebilir.

Ambalaj tasarımımız ya da üretim hattımız değişir mi?

Hayır. Görünmez imza mevcut ambalaj tasarımına işlenir ve ambalaj mevcut baskı hattında basılır. Ürünün görünümü değişmez.

Spectrace mevzuata uyumu sağlar mı?

Hayır, yasal yükümlülükler işletmenin sorumluluğundadır. Ürünün kaynağını ve satıldığı yerleri gösteren düzenli kayıtlar ise yönetmelikte öngörülen izlenebilirlik yükümlülüklerine hazırlığı destekleyebilir.

Blog