Mücevherde ürünün kendisi kadar sertifikası ve ambalajı da taklit edilebilir.
Sektöre bakış
Mücevher ve saat, küçük hacimde yüksek değer taşıyan ürünlerdir. Altının ayarı, taşın niteliği ya da saatin mekanizması çıplak gözle veya kısa bir incelemeyle kolayca anlaşılmaz; müşteri çoğu zaman satıcının beyanına ve ürüne eşlik eden belgelere güvenir. Bu nedenle sertifika, garanti kartı ve kutu da taklit edilmeye açıktır. Ürünün kimliğini bu belgelerle birlikte doğrulayabilmek, hem müşteri hem de satış noktası için güvenin temelini oluşturur.
Sektörün tedarik zinciri madenden rafineriye, atölyeden toptancıya ve perakende vitrine kadar uzanır; ürünler bakım, tamir ya da yeniden satış için zaman zaman geri döner. Değerli taş ve madenlerin kaynağına ilişkin uluslararası düzenlemeler, tek tek ürünlerin hangi aşamalardan geçtiğinin kayıt altında tutulmasını da daha anlamlı kılıyor. Saat ve mücevher kopyalarının küçük gönderiler ve çevrim içi ilanlar üzerinden dolaşması ise dijital kanalların düzenli olarak izlenmesini gerektiriyor.
Veriler
AB'de sahte mücevher ve saat kaynaklı sektör satış kaybı (2013-2017 yıllık ortalama)
Kaynak: EUIPO, 2020 Status Report on IPR Infringement, Tablo 1, 2020AB'de mücevher ve saat sektörünün yıllık doğrudan satış kaybı (2013-2017 ortalaması)
Kaynak: EUIPO, 2020 Status Report on IPR Infringement, Tablo 1, 2020Sahte saat, çanta, deri ürün ve mücevher el koymalarında posta ve ekspres gönderi payı
Kaynak: EUIPO, 2020 Status Report on IPR Infringement (OECD-EUIPO küçük paket çalışmasına atıfla), 2020Riskler
Her sektörün kendine özgü riski vardır; çözümler bu risklere göre yapılandırılır.
Gerçek bir ürünün sertifikası ya da garanti kartı kopyalanarak sahte veya düşük ayarlı bir ürünle birlikte satılabiliyor. Belge ile ürün arasında doğrulanabilir bir bağ yoksa müşteri, elindeki belgenin o ürüne ait olup olmadığını bilemiyor.
Saat bakımı ya da mücevher tamiri sırasında orijinal parçaların veya taşların değiştirilmesi riski bulunuyor. Ürünün servise giriş ve çıkışı kayıt altında değilse, sonradan fark edilen bir değişikliğin hangi aşamada olduğunu belirlemek güçleşiyor.
Sahte saat ve takılar çoğunlukla posta ve ekspres gönderilerle, az adetli paketler hâlinde dolaşıma giriyor. Bu ürünler daha sonra çevrim içi ilanlarda ya da küçük satış noktalarında gerçekleriyle yan yana sunulabiliyor.
Altın ve elmas gibi girdilerin kaynağına ilişkin sorular, müşteriler ve iş ortakları için giderek daha önemli hâle geliyor. Ürün düzeyinde bir kayıt olmadığında, tedarik zincirinde gösterilen özenin son ürüne kadar izlenmesi zorlaşıyor.
Çözüm yaklaşımı
Grafex, Tagvex ve Authex tüm sektörlerde birlikte ya da ayrı ayrı kullanılabilir.
Akıllı ambalaj
Ambalaja görünmez bir imza işlenir; kopyası doğrulamayı geçemez.
Grafex sitesi
Grafex, mücevher kutusu, saat kutusu, sertifika ve garanti kartı gibi mevcut ambalaj ve basılı unsurların tasarımına görünmez ve kopyası doğrulamayı geçemeyen bir imza yerleştirir. Baskı mevcut hatta yapılır ve markanın ambalaj görünümü değişmez. Böylece kopyalanmış bir sertifika ya da kutu, mobil uygulamayla yapılan okumada gerçeğinden ayrılır.
Güvenli etiket
Her ürüne benzersiz bir numara; üretimden müşteriye her adım kayıt altında.
Tagvex sitesi
Tagvex, her parçaya ya da seriye benzersiz bir numara vererek ürünün atölyeden toptancıya, vitrine ve servise kadar her el değiştirmesini kayıt altına alır. Bakım veya tamir için gelen ürün serviste okutularak kaydı kontrol edilir. Kopyalanan bir numara, beklenmeyen bir noktadaki ya da tekrar eden okumalarla ortaya çıkar.
Dijital izleme
Dijital kanallardaki marka riskleri tespit edilir, önceliklendirilir ve kanıtıyla aksiyona dönüştürülür.
Authex sitesi
Authex, pazar yerlerinde, sosyal medyada, dijital reklamlarda, alan adlarında ve uygulama mağazalarında markanın adını ya da ürün görsellerini kullanan sahte ilanları izler. Tespitler tarih ve içerikle belgelenir, kaldırma talepleri iletilir ve sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir. Bu süreklilik, küçük gönderilerle satılan saat ve takı kopyalarına karşı özellikle önemlidir.
Örnek senaryo
Bir yüzük atölyeden çıkarken Tagvex ile benzersiz bir numara alır; kutusu ve sertifikası Grafex imzalı olarak mevcut baskı hattında basılır.
Yüzük toptancıya ve ardından perakende mağazaya teslim edilirken her noktada mobil uygulamayla okutulur ve geçiş kaydedilir.
Müşteri kutuyu ve sertifikayı kendi telefonundaki mobil uygulamayla okutarak belgenin ve ürünün özgün olduğunu kontrol eder.
Yıllar sonra bakım için getirilen yüzük serviste okutulur; usta kaydı kontrol eder ve işlem sonrası teslim de aynı şekilde kayıt altına alınır.
Mevzuat
Sektörünüzde geçerli ya da yakında yürürlüğe girecek başlıca düzenlemeler.
2003'te yürürlüğe giren sistemde her ham elmas ihracatı, elmasların çatışmadan arınmış olduğunu belgeleyen geçerli bir sertifikayla birlikte gönderilir. Sistem ham elmas ticaretine odaklandığı için, mücevher hâline gelen ürünün sonraki el değiştirmeleri işletmenin kendi kayıtlarıyla ayrıca izlenebilir.
1 Ocak 2021'den beri kalay, tantal, tungsten ve altın ithal eden AB'li ithalatçılar, OECD rehberine dayanan beş adımlı bir tedarik zinciri özen süreci yürütmekle yükümlüdür. Metal aşamasından sonraki işletmeler doğrudan kapsamda olmasa da özen süreçlerini daha şeffaf raporlamaları beklenmektedir.
12 Mart 2021'de yürürlüğe giren kanun, tedarik zincirindeki aktörlerin ürünü kimden aldığının ve kime sattığının kaydını tutmasını öngörür ve güvensiz ürünlerin geri çağrılmasını zorunlu kılar. Ürün düzeyinde tutulan el değiştirme kayıtları bu yükümlülüklere hazırlığı destekleyebilir.
Hak sahipleri, haklarını ihlal eden eşyanın gümrükte alıkonulması için Ticaret Bakanlığı'nın elektronik sistemi üzerinden başvuru yapabilir; açık delil bulunan durumlarda gümrük idaresi eşyayı üç iş günü re'sen alıkoyabilir. Orijinal ürünü tanımlayan bilgilerin hazır olması, şüpheli gönderilerin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Bu bölüm bilgilendirme amaçlıdır; güncel yükümlülükler için resmî kaynakları esas alın.
SSS
Grafex imzası sertifikanın ve garanti kartının mevcut tasarımına görünmez biçimde yerleştirilir; kopyası doğrulamayı geçemez. Taranarak ya da fotokopiyle yeniden basılmış bir belge, mobil uygulamayla okutulduğunda doğrulanmaz. Böylece belgenin gerçekten markanın bastığı belge olup olmadığı kontrol edilebilir.
Tagvex numaralandırması birim ya da parti düzeyinde yapılabilir. Etiketin doğrudan uygulanamayacağı küçük parçalarda numara ürün kutusu veya sertifikayla ilişkilendirilir ve doğrulama bu unsurlar üzerinden yürütülür.
Hayır. Doğrulama akıllı telefondaki mobil uygulamayla yapılır. Kuyumcu, servis ustası, bayi ve müşteri aynı yöntemi kullanabilir; özel bir okuyucu ya da yetki gerekmez.
Hayır. Kimberley Süreci sertifikaları ve altın tedarik zincirindeki özen belgeleri kendi sistemleri içinde yürütülür. Spectrace çözümleri ürünün atölyeden sonraki el değiştirmelerini kayıt altına alır; bu kayıtlar, işletmenin mevcut kaynak belgeleriyle ilişkilendirilerek özenin son ürüne kadar gösterilmesine destek olabilir.
Authex pazar yerlerini, sosyal medyayı, dijital reklamları, alan adlarını ve uygulama mağazalarını izler. Her tespit tarih ve içerikle belgelenir, ilgili platforma kaldırma talebi iletilir ve talep sonuçlanana kadar takip edilir; kaldırılan içeriğin yeniden yayına girip girmediği de izlenir.
Blog
Gri pazar ve kanal sapması nasıl oluşur, markalara neden zarar verir ve izlenebilirlik verisi bu hareketleri nasıl görünür kılar?
8 dk okuma
Pazaryerleri ve sosyal medyadaki sahte ürün ilanlarına karşı delil toplama, bildirim ve kaldırma süreci ile tekrarlayan satıcılarla mücadele.
8 dk okuma
Parti numarası, tekil seri numarası, GTIN, SSCC, GS1 DataMatrix ve GS1 Digital Link hangi ihtiyacı karşılar, hangisi ne zaman yeterlidir?
9 dk okumaDiğer sektörler
Görüşme talebi
İlk görüşmede ürün, satış kanalları ve karşılaşılan riskler değerlendirilir; bu değerlendirmeye uygun doğrulama yöntemi önerilir.
Görüşme talep edin
