GS1'in 2027 hedefi, perakende kasalarının 2027 sonuna kadar ürün numarasını (GTIN) hem lineer barkoddan hem de 2D koddan okuyabilmesi. Bu bir yasa değil, sektörün kendine koyduğu bir hedef. EAN-13 2027'de kalkmıyor: GS1 kılavuzu, kasaların büyük çoğunluğu 2D kodu okuyabilene kadar ambalajda iki kodun birlikte basılmasını istiyor. Marka sahibi için iş, ambalajdaki karekodu kasada da okunabilen standart bir koda dönüştürmek.
2027 hedefi tam olarak ne?
ABD'de GS1 US bu geçişe Sunrise 2027 adını veriyor; GS1'in küresel kılavuzu ise Ambition 2027 diyor. Aralık 2025 tarihli GS1 2D in Retail POS Guideline 1.1.0'a göre hedef, kasa sistemlerinin 2027 sonunda GTIN'i lineer ve 2D kodlardan okuyabilmesi. Bunun için kasalarda yazılım, bazı durumlarda donanım güncellemesi gerekiyor.
Hedefin arkasındaki ihtiyaç basit. EAN-13 yalnızca GTIN taşır. 2D kod ise aynı alana GTIN'in yanında parti numarası, son kullanma tarihi ya da seri numarası da yazabilir. Bu veri kasada okunduğunda son kullanma tarihi geçmiş ya da geri çağrılmış bir partinin satışı kasada durdurulabilir. Aynı kod tüketicinin telefonunda ürün sayfasını da açabilir.
EAN-13 kalkıyor mu?
Hayır, en azından yakın zamanda değil. GS1 kılavuzuna göre lineer barkod, kasa okuma çözümlerinin yaklaşık yüzde 90'ı GS1 uyumlu 2D kodu okuyup GTIN'i alabilene kadar 2D kodun yanında kalmalı. Ocak 2026'da onaylanan GS1 Genel Spesifikasyonları 26.0 da geçiş döneminde 2D kodun EAN-13, UPC ya da GS1 DataBar'a ek olarak kullanılacağını söylüyor.
İki kod birlikte basıldığında kasa tek bir veri setini işlemeli ve tek bip sesi vermeli. Bu, iki kodun aynı GTIN'i ve aynı değerleri taşımasını zorunlu kılıyor.
Kasada hangi 2D kodlar geçerli?
GS1 Genel Spesifikasyonları'na göre perakende kasada üç seçenek var:
| Kod | İçerik | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Karekod (QR), GS1 Digital Link ile | GTIN ve ek veriler bir web adresinde | Tüketiciye açık bilgi ve kasa aynı kodda |
| Data Matrix, GS1 Digital Link ile | Aynı adres, daha küçük kod | Küçük ambalajlar |
| GS1 DataMatrix | GS1 veri dizisi, web adresi yok | Sağlık ürünleri ve tedarik zinciri |
Telefon kameraları karekodu doğrudan açar; Data Matrix'i ise çoğu telefon ek uygulama olmadan açmaz. Tüketiciyle iletişim de amaçlanıyorsa öne çıkan seçenek GS1 Digital Link'li karekoddur. Kasada okunacak kodda GS1 Digital Link adresinin sıkıştırılmamış biçimi kullanılmalıdır.
Kod ambalajda nereye ve hangi ölçüde basılmalı?
GS1'in perakende kasa kuralları şunlar:
- Yerleşim: 2D kod, lineer barkodun merkezine en fazla 50 mm uzaklıkta olmalı. Bu mesafe kasada okuma hızı için test edilmiş. İki kodun yönü ve sırası marka sahibine bırakılmış.
- Kenar payı: Lineer barkodda olduğu gibi kod, ambalaj kenarından en az 8 mm içeride durmalı.
- Ölçü: Modül genişliği (X boyutu) en az 0,396 mm, hedef 0,495 mm, en fazla 0,990 mm. 2D kodun modülü, kamera optiği nedeniyle lineer barkodunkinin 1,5 katı seçilmiş.
- Boşluk bölgesi: Karekodda her kenarda 4 modül, Data Matrix'te 1 modül.
- Baskı kalitesi: En az 1.5/12/660 değeri, ISO/IEC 15415'e göre ölçülür.
- Okunabilir satır: 2D kod ambalajdaki tek barkodsa altında 14 haneli GTIN yazmalı. Okunabilir satırı olan bir EAN-13'ün yanındaki tüketici karekodunda bu gerekmez.
Kasada okunacak koda yalnızca kasada işlem yapılacak veri yazılmalı: GTIN, gerekiyorsa parti numarası ve son kullanma tarihi. Diğer bilgiler web bağlantısından ya da ürün ana verisinden alınır. Hangi verinin hangi önekle yazıldığını Tagvex'in uygulama tanımlayıcıları yazısında ayrıntılı anlattık.
Türkiye'de durum ne?
GS1 Türkiye, 2024'te aralarında üreticilerin, perakendecilerin ve pazaryerlerinin bulunduğu 20 firmanın GS1 standardındaki karekoda geçişi başlatmak için ortak bir açıklama imzaladığını duyurdu. Açıklamaya göre üreticiler GS1 karekodunu ambalajlarına ekleyecek, perakendeciler de kasa sistemlerini güncelleyecek. Türkiye için resmî bir ulusal takvim ya da yaygınlık oranı yayımlanmış değil.
GS1 Türkiye, tüketiciye yönelik karekod kullanan markaların kasada fiyat okuması için GTIN-13 gibi ikinci bir barkodu da taşıması gerektiğini hatırlatıyor. Bugün ambalajda bir kampanya karekodu olan çoğu marka için ilk adım bu kodu GS1 yapısına çevirmek.
Geçiş için adım adım plan
- Ürün numaralarını gözden geçirin. Her ürünün GS1 Türkiye'den aldığınız önekle oluşturulmuş bir GTIN'i olmalı. GTIN yazımızda başvuru ve numara kurallarını anlattık.
- Mevcut karekodları listeleyin. Hangi ambalajda hangi adrese giden kod var, hangisi kampanya kodu?
- Adres yapısını belirleyin. GS1 Digital Link'te kendi alan adınızı kullanabilirsiniz; adresin yolu GS1 yapısına uymalıdır.
- Hangi verinin koda gireceğine karar verin. Model, parti ya da seri düzeyi ürün grubuna ve hattaki baskı imkânına göre seçilir.
- Ambalaj revizyonuyla birlikte uygulayın. Ayrı bir baskı revizyonu açmak yerine planlı tasarım değişikliklerine bağlayın.
- Baskıyı doğrulatın. İlk baskıda ölçü, boşluk bölgesi ve kaliteyi ölçün; GS1 Türkiye'nin barkod kalite testi hizmeti bu adımda kullanılabilir.
2D kod ürünün gerçek olduğunu gösterir mi?
Göstermez. 2D kod daha fazla veri taşır, ama bir karekod bir taklit ambalaja da aynen basılabilir. Kasa ya da telefon kopya kodu da okur. Kodun gerçek ambalaja ait olup olmadığı ayrı bir doğrulama sorusudur. Bu ayrımı takip ve doğrulama yazısında anlattık.
Spectrace bu geçişte ne sunar?
GTIN'i ve GS1 Digital Link adresini firma önekiniz ve alan adınızla siz oluşturursunuz; Spectrace bu numaraları vermez, GS1 üyeliğinin yerine geçmez. Tagvex, ürünleri parti ya da birim düzeyinde kopyalanmaya dirençli kodlarla numaralandırır, kodu mevcut etiket düzenine yerleştirir ve her el değişimini kaydeder. Grafex ise mevcut ambalaj baskısına gömülen görünmez bir dijital imzayla ambalajın gerçek olup olmadığını telefonla doğrulatır; ambalaja yeni bir kod eklemez.
Kaynaklar
- GS1 2D in Retail POS Guideline, Release 1.1.0, 2025
- GS1 General Specifications, Release 26.0, 2026
- GS1 Digital Link Standard: URI Syntax, Release 1.7.0, 2026
- GS1 US, Sunrise 2027
- GS1 Türkiye, 2D Barkod: Ürün Etiketlerinin Geleceği
- GS1 Türkiye, 50 Yıl Önce Başlayan Barkod Sistemi Yerini QR Kod'a Bırakıyor
